Габдулла Тукайны искә алып

Казан артында авыл бар
Исеме аның Кырлай.
Шул авылда туган инде
Апуш атлы бер малай.
Ул бәләкәй чакларда
Бик күңелле булган, ди.
Урманнарда чыршы-нарат
Рәт-рәт кенә торган, ди.
Чиләкләп кенә җыйганнар
Урмандагы җиләкне.
Шунда Шүрәле тотсамы?!
Бирә инде кирәкне.
Урманнан кайткач җыелып,
Су керенгәннәр алар.
Су анасы саклап торган
Батмасын дип балалар.
Ә кайбер шаян малайлар
Саклый дип тормаганнар.
Су анасы сизмәгәндә,
Тарагын урлаганнар.
Урлауның ярамаганын
Аңлаткан Су Анасы.
Кайда гына яшәсәң дә,
Кеше булып каласын.

Тукран (әкият)

Борын-борын заманда кошларга исем кушарга булганнар. Ничәү килгән, ничәсенә исем кушылган - шуны исәпкә алып бару өчен арадан бер кошны сайлап куйганнар. "Синең томшыгың очлы. Исем кушкан саен агачка бер төртке тишәрсең", - дигәннәр. Шуннан исем кушу башланган. Әй тукылдата ди теге кош, әй тукылдата ди. Исемнәр дә кушылып беткән, ә теге берни дә ишетми, һаман тукылдый икән. "Төшәсеңме, юкмы, әллә шунда гына утырасыңмы?" - дип көләләр икән моннан. Ә тегене күп тукылдатудан очкылык тота башлаган булган. "Утырам, утырам", - дип җавап бирмәкче була, очкылык тоткач, "утырам" дигәне "ран, ран" дип кенә ишетелә икән. Шуннан бу кошны тукран дип атап йөртә башлаганнар.